Verbindend communiceren

De principes van verbindend communiceren zijn vrij simpel, maar moeilijk in praktijk te brengen. Een belangrijk principe is dat dat wat mensen doen, gericht is op het vervullen van een behoefte. Je zou kunnen zeggen dat het vervullen van een behoefte of het zoeken naar erkenning de positieve bedoeling is achter iemands gedrag. Weten van jezelf wat je basisbehoeftes zijn in het team is een belangrijk uitgangspunt.

Een ander principe van verbindend communiceren is dat gevoel informatie geeft over het al dan niet vervullen van behoeften. Gevoelens zijn een soort kompas. Aangename gevoelens  geven aan dat behoeften vervuld worden. Onaangename gevoelens geven aan dat er iets gebeurt wat niet goed voor ons is. Ze geven ook aan wat we nodig hebben om in onze kracht te staan. En dat betekent dat we het gesprek met anderen moeten aangaan om onze behoeften kenbaar te maken.

Om dat goed te kunnen doen is het nodig om bij onszelf na te gaan wat er aan de hand is en wat  we nodig hebben. Ook hebben we verbindende eerlijkheid nodig om de ander aan te spreken en te vragen wat de ander voor je zou kunnen doen. Om dit lijstje te completeren hebben we empathie nodig: bewust luisteren naar wat er bij de ander leeft en wat de ander nodig heeft.

De vier stappen

Vier elementen of vaardigheden vormen het fundament van verbindend communiceren. De eerste vaardigheid is bewust waarnemen. Wat zien we gebeuren of wat horen we dat er gezegd wordt. Wat zijn precies de feiten die we waarnemen. Dit vraagt om het maken van een onderscheid tussen gebeurtenis en interpretaties of projectie. Belangrijk is het om onze (voor)oordelen voorlopig even uit te stellen.

De gebeurtenis doet iets met ons en een tweede basisproces is om na te gaan wat ons gevoel is wat wordt getriggerd. En dan gaat het niet om een oppervlakkig gevoel of een verwijt wat we verpakken als gevoel, maar iets wat diep van binnen echt belangrijk is om te ervaren. Een rotgevoel duidt op een behoefte de niet wordt erkend.

Dat rotgevoel zou een reden moeten zijn om te onderzoeken wat onze diepere behoefte is: wat hebben we in deze situatie echt nodig en wat zouden we willen vragen. Een vierde bouwsteen is vervolgens het concreet vragen aan de ander wat je nodig hebt. En dat is een kwetsbaar moment, want de ander kan nee zeggen en dat kan als afwijzing worden ervaren.

Bouwstenen van verbindend communiceren:

  1. Zeg wat je waarneemt;
  2. Vertel of toon wat je daarbij voelt;
  3. Vertel zonder verwijten welke behoefte je hebt;
  4. Vraag wat je graag van de ander wilt.

Zoals gezegd is dit simpel, maar niet gemakkelijk. De meesten van ons hebben een of twee stappen die vrij goed gaan en een of twee stappen die we moeilijk vinden.